Επιλογή Ιδρύματος

Πώς να επιλέξω το κατάλληλο ιδιωτικό Ίδρυμα για μένα στην Ελλάδα

Η επιλογή ανώτατης εκπαίδευσης αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις που καλείται να πάρει ένας νέος άνθρωπος. Για αρκετούς υποψηφίους στην Ελλάδα, η επιλογή αυτή δεν περιορίζεται πλέον στα δημόσια πανεπιστήμια. Τα τελευταία χρόνια, τα ιδιωτικά κολλέγια έχουν αποτελέσει μία εναλλακτική διαδρομή για όσους επιθυμούν να σπουδάσουν στην Ελλάδα, συχνά μέσα από προγράμματα συνεργασίας με πανεπιστήμια του εξωτερικού.

Η απόφαση να επιλέξει κάποιος ένα ιδιωτικό κολλέγιο, ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά σε διαφημίσεις, στις εγκαταστάσεις ή στην υπόσχεση ότι ένα συγκεκριμένο πτυχίο «οδηγεί σε σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση». Η αγορά της ιδιωτικής εκπαίδευσης περιλαμβάνει διαφορετικούς φορείς, διαφορετικά μοντέλα συνεργασίας και προγράμματα με σημαντικές μεταξύ τους διαφορές. Επομένως, ο υποψήφιος χρειάζεται να πραγματοποιήσει ουσιαστική έρευνα πριν δεσμευτεί οικονομικά και ακαδημαϊκά.

Το πρώτο και σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι απλώς «ποιο κολλέγιο είναι καλύτερο;». Είναι «ποιο κολλέγιο και ποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών ταιριάζει περισσότερο στους δικούς μου στόχους;». Η απάντηση προϋποθέτει την εξέταση μιας σειράς παραγόντων: του τίτλου σπουδών και του πανεπιστημίου που τον απονέμει, του περιεχομένου του προγράμματος, της ποιότητας της διδασκαλίας, του κόστους, των επαγγελματικών προοπτικών, της πρακτικής άσκησης και της συνολικής φοιτητικής εμπειρίας.

1. Να ξεκινήσω από το πτυχίο και όχι από το όνομα 

Ίσως το σημαντικότερο σημείο κατά την επιλογή ενός ιδιωτικού κολλεγίου είναι να κατανοήσω ποιος ακριβώς απονέμει τον τίτλο σπουδών.

Σε πολλά κολλέγια στην Ελλάδα, το πρόγραμμα πραγματοποιείται στην Ελλάδα, αλλά ο ακαδημαϊκός τίτλος απονέμεται από συνεργαζόμενο πανεπιστήμιο του εξωτερικού. Αυτό σημαίνει ότι ο υποψήφιος δεν πρέπει να εξετάζει μόνο την επωνυμία του ελληνικού κολλεγίου, αλλά και το ξένο πανεπιστήμιο που βρίσκεται πίσω από το πρόγραμμα.

Πρέπει, επομένως, να αναζητήσει απαντήσεις σε συγκεκριμένα ερωτήματα:

  • Ποιο πανεπιστήμιο απονέμει το πτυχίο;
  • Σε ποια χώρα βρίσκεται;
  • Είναι αναγνωρισμένο από την αρμόδια αρχή της χώρας του;
  • Ποιος είναι ο ακριβής τίτλος του πτυχίου;
  • Πού αναγράφεται ότι το πτυχίο απονέμεται από το συνεργαζόμενο πανεπιστήμιο;
  • Ποιος έχει την ευθύνη του ακαδημαϊκού προγράμματος;
  • Πού και πώς πραγματοποιούνται οι εξετάσεις;
  • Υπάρχει δυνατότητα συνέχισης σπουδών σε μεταπτυχιακό επίπεδο;

Το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας διαθέτει πληροφορίες σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο των κολλεγίων και τη διαδικασία επαγγελματικής αναγνώρισης τίτλων. Η συγκεκριμένη διάκριση είναι σημαντική, διότι η ακαδημαϊκή αξία ενός τίτλου και η επαγγελματική αναγνώρισή του δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απολύτως ταυτόσημες έννοιες.

Για αυτόν τον λόγο, πριν καταβληθεί οποιαδήποτε προκαταβολή, ο υποψήφιος πρέπει να ζητήσει γραπτώς από το κολλέγιο ακριβείς πληροφορίες για τον τίτλο και το θεσμικό καθεστώς του.

2. Να ελέγξω το συνεργαζόμενο πανεπιστήμιο

Η συνεργασία με ένα πανεπιστήμιο του εξωτερικού μπορεί να αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, αλλά η ύπαρξη μιας διεθνούς συνεργασίας δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ποιότητας.

Ο υποψήφιος πρέπει να ερευνήσει το ίδιο το πανεπιστήμιο. Πόσο καιρό λειτουργεί; Σε ποια χώρα βρίσκεται; Ποια είναι η φήμη του στον συγκεκριμένο επιστημονικό κλάδο; Είναι αναγνωρισμένο από την αρμόδια εθνική αρχή; Το συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών αποτελεί κανονικό πρόγραμμα του πανεπιστημίου ή έχει σχεδιαστεί ειδικά για τη συνεργασία;

Επίσης, χρειάζεται να εξετάσει αν η συνεργασία είναι ενεργή και ουσιαστική. Δεν αρκεί να υπάρχει ένα λογότυπο ενός βρετανικού, αμερικανικού ή άλλου ευρωπαϊκού πανεπιστημίου στην ιστοσελίδα του κολλεγίου. Σημασία έχει τι ακριβώς περιλαμβάνει η συνεργασία.

Ένα καλό πρακτικό βήμα είναι να ζητήσω από το κολλέγιο το επίσημο πρόγραμμα σπουδών του συνεργαζόμενου πανεπιστημίου και να το συγκρίνω με αυτό που πραγματικά προσφέρεται στην Ελλάδα.

3. Να μελετήσω το πρόγραμμα σπουδών σε βάθος

Η διαφήμιση ενός προγράμματος μπορεί να παρουσιάζει μόνο μερικές ελκυστικές λέξεις: «Business», «Psychology», «Computer Science», «Marketing», «Law» ή «Hospitality Management». Ο τίτλος όμως δεν λέει ολόκληρη την ιστορία.

Πρέπει να μελετήσω τα μαθήματα ανά εξάμηνο. Πόσα είναι υποχρεωτικά και πόσα επιλογής; Υπάρχουν εργαστήρια; Πόσο πρακτική είναι η εκπαίδευση; Υπάρχουν ομαδικές εργασίες, projects και παρουσιάσεις; Πώς αξιολογούνται οι φοιτητές;

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η γλώσσα διδασκαλίας. Σε αρκετά προγράμματα ιδιωτικών κολλεγίων χρησιμοποιείται η αγγλική γλώσσα, κάτι που μπορεί να αποτελέσει πλεονέκτημα για έναν φοιτητή που θέλει αργότερα να εργαστεί σε διεθνές περιβάλλον. Ταυτόχρονα, όμως, δεν πρέπει να υποτιμάται η δυσκολία της παρακολούθησης ενός απαιτητικού ακαδημαϊκού προγράμματος σε ξένη γλώσσα.

Το καλύτερο πρόγραμμα δεν είναι εκείνο που ακούγεται πιο εντυπωσιακό. Είναι εκείνο του οποίου το περιεχόμενο ανταποκρίνεται πραγματικά στο αντικείμενο που θέλω να σπουδάσω.

4. Να εξετάσω ποιοι διδάσκουν

Ένας από τους παράγοντες που συχνά παραμελούνται είναι το διδακτικό προσωπικό.

Πριν επιλέξω ένα κολλέγιο, είναι χρήσιμο να εξετάσω ποιοι διδάσκουν τα βασικά μαθήματα. Έχουν ακαδημαϊκή εμπειρία; Διαθέτουν μεταπτυχιακούς ή διδακτορικούς τίτλους; Έχουν επαγγελματική εμπειρία στον συγκεκριμένο κλάδο; Συμμετέχουν σε ερευνητική δραστηριότητα;

Η επαγγελματική εμπειρία μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική σε πρακτικά αντικείμενα. Ένας καθηγητής που έχει εργαστεί πραγματικά στον χώρο της διοίκησης επιχειρήσεων, της πληροφορικής, του marketing ή της φιλοξενίας μπορεί να συνδέσει τη θεωρία με πραγματικές περιπτώσεις.

Από την άλλη πλευρά, σε περισσότερο θεωρητικούς ή ερευνητικούς κλάδους η ακαδημαϊκή και ερευνητική κατάρτιση μπορεί να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα.

5. Το κόστος δεν είναι μόνο τα δίδακτρα

Η φοίτηση σε ιδιωτικό κολλέγιο αποτελεί σημαντική οικονομική επένδυση. Για αυτό, το κόστος πρέπει να εξετάζεται πριν από την εγγραφή και όχι αφού έχει ήδη ληφθεί η απόφαση.

Δεν πρέπει να ρωτήσω μόνο «πόσα είναι τα δίδακτρα;». Χρειάζεται να γνωρίζω το συνολικό κόστος φοίτησης.

Πρέπει να ρωτήσω:

  • Ποιο είναι το ετήσιο κόστος;
  • Υπάρχουν έξοδα εγγραφής;
  • Υπάρχουν πρόσθετες χρεώσεις για εξετάσεις ή εργαστήρια;
  • Ποιο είναι το κόστος βιβλίων και άλλου εκπαιδευτικού υλικού;
  • Υπάρχουν υποτροφίες;
  • Υπάρχουν εκπτώσεις;
  • Τι συμβαίνει οικονομικά αν χρειαστεί να επαναλάβω ένα μάθημα;
  • Τι προβλέπει η σύμβαση σε περίπτωση διακοπής των σπουδών;

Το τελευταίο ερώτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Πριν υπογράψω οποιαδήποτε σύμβαση, πρέπει να διαβάσω προσεκτικά τους όρους σχετικά με ακύρωση, επιστροφή χρημάτων, αναβολή φοίτησης και αλλαγή προγράμματος.

Η χαμηλότερη τιμή δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη επιλογή. Αντίστοιχα, τα υψηλότερα δίδακτρα δεν αποτελούν από μόνα τους απόδειξη καλύτερης εκπαίδευσης.

6. Να εξετάσω τις επαγγελματικές προοπτικές

Ο βασικός λόγος για τον οποίο ένας νέος άνθρωπος επενδύει σε ανώτατη εκπαίδευση είναι συνήθως η προσωπική και επαγγελματική του εξέλιξη. Επομένως, οι επαγγελματικές προοπτικές πρέπει να αποτελούν βασικό κριτήριο.

Εδώ χρειάζεται προσοχή στις διαφημιστικές υποσχέσεις. Εκφράσεις όπως «άμεση επαγγελματική αποκατάσταση» ή «σίγουρη καριέρα» πρέπει να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη. Κανένα πτυχίο δεν μπορεί να εγγυηθεί από μόνο του μια συγκεκριμένη θέση εργασίας.

Αντίθετα, αξίζει να αναζητήσω πραγματικά δεδομένα. Πού εργάζονται οι απόφοιτοι; Υπάρχουν συνεργασίες με επιχειρήσεις; Προσφέρεται πρακτική άσκηση; Υπάρχει career office; Διοργανώνονται ημέρες καριέρας; Υπάρχει δυνατότητα δικτύωσης με εργοδότες;

Ακόμη καλύτερα, μπορώ να αναζητήσω αποφοίτους μέσω επαγγελματικών δικτύων και να εξετάσω τις πραγματικές επαγγελματικές τους διαδρομές. Η εμπειρία των αποφοίτων συχνά αποκαλύπτει περισσότερα από μια διαφημιστική παρουσίαση.

7. Η πρακτική άσκηση μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά

Για πολλά επαγγέλματα, η απόκτηση πραγματικής εμπειρίας πριν από την αποφοίτηση είναι εξαιρετικά σημαντική.

Ένα κολλέγιο που προσφέρει οργανωμένη πρακτική άσκηση μπορεί να δώσει στον φοιτητή τη δυνατότητα να δοκιμάσει στην πράξη όσα μαθαίνει στη θεωρία. Παράλληλα, η πρακτική μπορεί να λειτουργήσει ως πρώτη επαφή με την αγορά εργασίας.

Δεν αρκεί όμως να αναφέρεται απλώς ότι «υπάρχει πρακτική». Πρέπει να ρωτήσω αν είναι υποχρεωτική ή προαιρετική, σε ποιο έτος πραγματοποιείται, πόσο διαρκεί, με ποιες εταιρείες συνεργάζεται το κολλέγιο και αν ο φοιτητής επιλέγει ο ίδιος τον φορέα.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να διαπιστώσω αν η πρακτική σχετίζεται πραγματικά με το αντικείμενο σπουδών.

8. Να επισκεφθώ το κολλέγιο πριν αποφασίσω

Οι ιστοσελίδες και οι διαφημίσεις παρουσιάζουν συνήθως την καλύτερη εικόνα ενός εκπαιδευτικού οργανισμού. Για αυτό, μια επίσκεψη στις εγκαταστάσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική.

Θα πρέπει να δω τις αίθουσες, τα εργαστήρια, τη βιβλιοθήκη, τους χώρους μελέτης και τους κοινόχρηστους χώρους. Ακόμη σημαντικότερο, θα ήταν χρήσιμο να μιλήσω με φοιτητές χωρίς την παρουσία εκπροσώπων του τμήματος εισαγωγής.

Μπορώ να τους ρωτήσω απλά πράγματα: Είναι ικανοποιημένοι από τη διδασκαλία; Είναι διαθέσιμοι οι καθηγητές; Πώς λειτουργεί η γραμματεία; Υπάρχουν προβλήματα στην οργάνωση; Πόσο δύσκολο είναι το πρόγραμμα; Βρίσκουν εύκολα πρακτική;

Δεν πρέπει βέβαια να βασιστώ αποκλειστικά σε μία ή δύο απόψεις. Στόχος είναι να συγκεντρώσω διαφορετικές εμπειρίες και να εντοπίσω κοινά μοτίβα.

9. Να σκεφτώ τι θέλω μετά το πτυχίο

Η σωστή επιλογή κολλεγίου εξαρτάται και από το τι σκοπεύω να κάνω μετά.

Αν θέλω να εργαστώ στην Ελλάδα, πρέπει να εξετάσω προσεκτικά το επαγγελματικό καθεστώς του συγκεκριμένου τίτλου στον κλάδο που με ενδιαφέρει. Αν θέλω να συνεχίσω με μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό, πρέπει να εξετάσω αν το πτυχίο γίνεται αποδεκτό από τα πανεπιστήμια που με ενδιαφέρουν.

Αν, για παράδειγμα, σκέφτομαι μια επαγγελματική πορεία σε έναν ρυθμιζόμενο κλάδο, δεν πρέπει να αρκεστώ στη γενική διαβεβαίωση ότι «το πτυχίο είναι αναγνωρισμένο». Πρέπει να εξετάσω τι ακριβώς σημαίνει αυτή η αναγνώριση για τον συγκεκριμένο επαγγελματικό στόχο.

Αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα σημεία της έρευνας: η καταλληλότητα ενός πτυχίου εξαρτάται από το τι θέλω να κάνω με αυτό.

10. Να συγκρίνω τουλάχιστον τρεις επιλογές

Μια καλή πρακτική είναι να μην επιλέξω το πρώτο κολλέγιο που θα επισκεφθώ.

Θα ήταν προτιμότερο να επιλέξω τουλάχιστον τρία προγράμματα που προσφέρουν το αντικείμενο που με ενδιαφέρει και να τα συγκρίνω με τα ίδια κριτήρια. Μπορώ να δημιουργήσω έναν απλό πίνακα αξιολόγησης με παράγοντες όπως:

  1. τίτλος και συνεργαζόμενο πανεπιστήμιο,
  2. περιεχόμενο προγράμματος,
  3. ποιότητα διδασκόντων,
  4. πρακτική άσκηση,
  5. επαγγελματικές προοπτικές,
  6. διεθνείς ευκαιρίες,
  7. συνολικό κόστος,
  8. τοποθεσία και εγκαταστάσεις,
  9. υποστήριξη φοιτητών,
  10. προσωπικό ενδιαφέρον για το αντικείμενο.

Το τελευταίο κριτήριο ίσως είναι και το σημαντικότερο. Ένα εξαιρετικό κολλέγιο δεν είναι απαραίτητα η σωστή επιλογή αν το αντικείμενο σπουδών δεν με ενδιαφέρει πραγματικά.

Συμπέρασμα

Η επιλογή ιδιωτικού κολλεγίου στην Ελλάδα χρειάζεται περισσότερη έρευνα από μια απλή σύγκριση τιμών ή εγκαταστάσεων. Ο υποψήφιος πρέπει να αντιμετωπίσει τη φοίτηση ως μια σημαντική επένδυση χρόνου, χρημάτων και προσωπικής προσπάθειας.

Το πρώτο βήμα είναι να κατανοήσει ακριβώς ποιος απονέμει τον τίτλο σπουδών και ποιο είναι το καθεστώς του. Στη συνέχεια πρέπει να εξετάσει το συνεργαζόμενο πανεπιστήμιο, το πρόγραμμα σπουδών, τους καθηγητές, την πρακτική άσκηση, τις επαγγελματικές προοπτικές και το συνολικό κόστος. Παράλληλα, είναι σημαντικό να αναζητήσει την εμπειρία πραγματικών φοιτητών και αποφοίτων και να μην αντιμετωπίζει τις διαφημιστικές υποσχέσεις ως αντικειμενικά δεδομένα.

Τελικά, η σωστή επιλογή δεν είναι απαραίτητα το ακριβότερο, το πιο γνωστό ή το πιο εντυπωσιακό κολλέγιο. Είναι εκείνο που προσφέρει ένα αξιόπιστο πρόγραμμα σπουδών, έναν τίτλο κατάλληλο για τους προσωπικούς και επαγγελματικούς στόχους του φοιτητή και ένα περιβάλλον στο οποίο ο ίδιος μπορεί να εξελιχθεί.

Η σημαντικότερη συμβουλή, επομένως, είναι απλή: πριν πληρώσω, ερευνώ· πριν υπογράψω, διαβάζω· και πριν επιλέξω, συγκρίνω. Η επιλογή ενός ιδιωτικού κολλεγίου δεν πρέπει να είναι απόφαση εντυπωσιασμού, αλλά αποτέλεσμα ενημερωμένης και προσωπικής κρίσης.