Νομική ως επάγγελμα

Για κάποιον που ξεκινά Νομική σε ιδιωτικό κολλέγιο στην Ελλάδα με στόχο να γίνει κανονικά δικηγόρος στην Ελλάδα, η διαδρομή πρέπει να διεκπεραιωθεί σε δύο φάσεις: σπουδές/πτυχίο και μετά ελληνική επαγγελματική διαδικασία.

Για την περίπτωση πτυχιούχου αλλοδαπής που θέλει να μπει στη δικηγορία, το κρίσιμο θεσμικό πλαίσιο είναι ο Κώδικας Δικηγόρων και η Επιτροπή Αξιολόγησης του άρθρου 15, όχι μια γενική διαδικασία ΑΤΕΕΝ που εφαρμόζεται ίδια σε όλα τα επαγγέλματα. Ο ΔΣΑ το επιβεβαιώνει και στις τρέχουσες οδηγίες του 2026.

Ολοκλήρωση του LLB

Με την επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών αποκτάται ο τίτλος Bachelor of Laws (LLB) ή ο αντίστοιχος τίτλος Νομικής του αλλοδαπού πανεπιστημίου.

Αυτό δεν σημαίνει ακόμη ότι κάποιος είναι δικηγόρος στην Ελλάδα.

Ούτε μπορεί απλώς να ανοίξει δικηγορικό γραφείο.

Ακολουθούν υποχρεωτικά επαγγελματικά στάδια.


Αίτηση για να αναγνωριστούν τα επαγγελματικά προσόντα για την ελληνική δικηγορία

Εδώ είναι το κομβικό σημείο για τον απόφοιτο κολλεγίου.

Ο Κώδικας Δικηγόρων προβλέπει ειδική διαδικασία για πτυχιούχους Νομικής αλλοδαπών πανεπιστημίων. Η σχετική Επιτροπή Αξιολόγησης του άρθρου 15 εξετάζει τα επαγγελματικά προσόντα του υποψηφίου. Ο ΔΣΑ εξακολουθεί να εφαρμόζει αυτή τη διαδικασία και το 2026.

Άρα:

LLB → Επιτροπή Αξιολόγησης άρθρου 15 → απόφαση για την επαγγελματική δυνατότητα → Μητρώο Ασκουμένων

Δεν πρέπει να θεωρείται ότι η αποφοίτηση από μόνη της δίνει αυτόματα πρόσβαση στη δικηγορία.

Μπορεί να χρειαστούν εξετάσεις σε ελληνικό δίκαιο

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία για κάποιον που σπουδάζει Νομική μέσω κολλεγίου.

Η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε δοκιμασία επάρκειας σε συγκεκριμένα αντικείμενα.

Η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων εξακολουθεί να πραγματοποιεί τέτοιες εξετάσεις. Για παράδειγμα, στις εξετάσεις επάρκειας του 2025 περιλαμβάνονταν αντικείμενα όπως:

  • Πολιτική Δικονομία
  • Διοικητική Δικονομία
  • Διοικητικό Δίκαιο
  • Ποινική Δικονομία
  • Οικογενειακό Δίκαιο
  • Ειδικό Ενοχικό Δίκαιο
  • Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου
  • Γενικό Ενοχικό Δίκαιο
  • Εμπράγματο Δίκαιο.

Δεν σημαίνει ότι κάθε απόφοιτος θα εξεταστεί υποχρεωτικά σε όλα αυτά. Η διαδικασία αξιολόγησης καθορίζει τι απαιτείται στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Αυτό είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους το ακριβές LLB και το πρόγραμμα σπουδών του έχουν τόσο μεγάλη σημασία.

Εγγραφή στο Μητρώο Ασκουμένων

Όταν ολοκληρωθεί επιτυχώς η απαιτούμενη διαδικασία αναγνώρισης/αξιολόγησης, ο απόφοιτος μπορεί να προχωρήσει στην εγγραφή του ως ασκούμενος στον Δικηγορικό Σύλλογο.

Ο ΔΣΑ έχει ειδική διαδικασία για πτυχιούχους αλλοδαπών πανεπιστημίων των οποίων τα επαγγελματικά προσόντα έχουν αναγνωριστεί από την Επιτροπή του άρθρου 15.

Στο στάδιο αυτό απαιτούνται, μεταξύ άλλων, τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά, ταυτότητα, ποινικό μητρώο/δηλώσεις και τα έγγραφα της αναγνώρισης.

Ο φοιτητής πλέον δεν είναι απλώς πτυχιούχος.

Είναι:  Ασκούμενος δικηγόρος.

Δικηγορική άσκηση — 18 μήνες

Η κανονική διάρκεια της δικηγορικής άσκησης είναι 18 μήνες.

Η βασική μορφή είναι άσκηση σε δικηγόρο με το απαιτούμενο δικαίωμα παράστασης ή σε δικηγορική εταιρεία που πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Υπάρχουν όμως και δυνατότητες να πραγματοποιηθεί μέρος της άσκησης σε άλλους φορείς, όπως:

  • δικαστήρια/εισαγγελίες,
  • Νομικό Συμβούλιο του Κράτους,
  • νομικές υπηρεσίες δημόσιων φορέων,
  • υπηρεσίες Δικηγορικών Συλλόγων,
  • ειδική νομική υπηρεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης,

σύμφωνα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις του Κώδικα.

Άρα ο χρόνος είναι:

18 μήνες συνολικά.

Δεν είναι «μερικοί μήνες πρακτική και μετά εξετάσεις».

Κατά τη διάρκεια της άσκησης

Ο ασκούμενος αποκτά πρακτική εμπειρία στη δικηγορική εργασία και παράλληλα πρέπει να ολοκληρώσει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να συμμετάσχει στον διαγωνισμό υποψηφίων δικηγόρων.

Η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων προκηρύσσει τον διαγωνισμό σε εξεταστικές περιόδους.

Για παράδειγμα, το 2026 πραγματοποιήθηκε Α’ εξεταστική περίοδος στις 22–24 Μαΐου 2026 και έχει προκηρυχθεί Β’ εξεταστική περίοδος για 6–8 Νοεμβρίου 2026.

Πανελλήνιος Διαγωνισμός Υποψηφίων Δικηγόρων

Με τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου άσκησης και εφόσον πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις, ο ασκούμενος συμμετέχει στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Υποψηφίων Δικηγόρων.

Ο διαγωνισμός είναι γραπτός και διεξάγεται στις έδρες των Εφετείων της χώρας.

Αυτό είναι το τελευταίο μεγάλο ακαδημαϊκό/εξεταστικό εμπόδιο πριν από τον διορισμό.

Επιτυχία στον διαγωνισμό

Μετά την επιτυχία στον διαγωνισμό ακολουθούν οι διοικητικές διαδικασίες που προβλέπονται για τον διορισμό ως δικηγόρου.

Εδώ ο άνθρωπος περνά από την ιδιότητα:

«ασκούμενος δικηγόρος»

στην ιδιότητα:

«δικηγόρος».

Διορισμός και εγγραφή ως δικηγόρος

Ακολουθεί ο διορισμός και η εγγραφή στον αρμόδιο Δικηγορικό Σύλλογο.

Από αυτό το σημείο και μετά μπορεί να ασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου, υπό το καθεστώς και τις υποχρεώσεις που ισχύουν για τους δικηγόρους.

Ολόκληρη η διαδρομή σε μία γραμμή

ΦΟΙΤΗΤΗΣ

Κολλέγιο στην Ελλάδα
↓
LLB από αλλοδαπό πανεπιστήμιο
↓
Επιτροπή Αξιολόγησης άρθρου 15 Κώδικα Δικηγόρων
↓
ενδεχόμενη δοκιμασία επάρκειας/εξετάσεις σε αντικείμενα ελληνικού δικαίου
↓
εγγραφή στο Μητρώο Ασκουμένων Δικηγορικού Συλλόγου
↓
18 μήνες δικηγορικής άσκησης
↓
Πανελλήνιος Διαγωνισμός Υποψηφίων Δικηγόρων
↓
επιτυχία
↓
διορισμός δικηγόρου
↓
εγγραφή ως δικηγόρος στον Δικηγορικό Σύλλογο
↓

ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Συμπέρασμα

Το σημείο που θα πρόσεχα περισσότερο πριν κάποιος γραφτεί

Για έναν υποψήφιο φοιτητή, η σημαντικότερη ερώτηση προς το κολλέγιο δεν είναι μόνο:

«Το πτυχίο είναι αναγνωρισμένο;»

Αλλά:

«Με το συγκεκριμένο LLB, από το συγκεκριμένο πανεπιστήμιο, ποια ακριβώς διαδικασία ακολουθεί ένας απόφοιτος για εγγραφή στο Μητρώο Ασκουμένων ελληνικού Δικηγορικού Συλλόγου;»

Και θα ζητούσα γραπτώς την απάντηση.

Γιατί η πραγματική διαδρομή μπορεί να εξαρτάται από τη χώρα και το πανεπιστήμιο που απονέμει το πτυχίο, την ιδιότητα του υποψηφίου και το συγκεκριμένο καθεστώς αναγνώρισης. Ο ΔΣΑ, μάλιστα, έχει ξεχωριστές διαδικασίες για διαφορετικές κατηγορίες πτυχιούχων αλλοδαπής.